Normal_profielfoto_blogger_pascal_cuijpers_2019

Vorige week zijn we een proefrit gaan maken in een nieuwe auto. Het ging om een zogenaamde automaat, voorzien van de nieuwste technologieën die geen van allen aanwezig zijn in onze huidige heilige koe. Bijvoorbeeld de afstandsbegrenzer, die ervoor zorgt dat je altijd automatisch op een nader te bepalen afstand van je voorganger blijft. Of de functie die je waarschuwt wanneer je een rijstrook verlaat. Bij deze laatste optioneel instelbare veiligheidsfunctie stuurt de auto je op een licht dwingende manier vanzelf weer naar het midden van de weg. 

Door Pascal Cuijpers

Het is niet de eerste ingebouwde veiligheidsfunctie waar we mee te maken kregen de afgelopen maanden. De wereld staat namelijk in brand. En waar verdere brandhaarden dienen te worden voorkomen, scherpt men de veiligheidsmaatregelen aan. Nu we van een intelligente lockdown naar een iets minder intelligente lockdown worden gemanoeuvreerd, nemen deze veiligheidsmaatregelen evenredig toe in het openbare leven. We mogen onszelf iets minder beperkingen toestaan, maar om het virus zoveel mogelijk onder controle te krijgen én te houden, zijn er overal restricties waar we ons aan moeten houden. Dit alles dient een zeer begrijpelijk, hoger doel. We zullen deze vrijheidsbeperkende richtlijnen moeten gaan zien als het ‘nieuwe normaal’, wordt ook wel gezegd. 
 

Veiligheidsmaatregelen

We waren al een stukje op weg. Want tijdens mijn wekelijkse uitstapje naar de supermarkt word ik gesommeerd om pijlen te volgen, langs afzetlinten te lopen, een A4-vel met richtlijnen te lezen én op te volgen en een gedesinfecteerde winkelkar te nemen. Bij de kassa staan afgebakende vakken van geel-zwart lint op de vloer geplakt waar de klant in hoort te staan om de anderhalve meter afstand te garanderen. De kassamedewerker zit met handschoenen aan achter een scherm van plexiglas de boodschappen te scannen. Het kassabonnetje mag ik zelf uit het apparaat pakken. Wanneer ik dit tafereel aanschouw, lijkt het alsof ik de enige ben die deze situatie beangstigend vind, wat natuurlijk niet zo is. 
 

Veiligheidsprotocollen voor het onderwijs

De afgelopen week volgden daarnaast de protocollen van de VO-raad omtrent de opening van de middelbare scholen na 1 juni. Waar het basisonderwijs reeds vanaf 11 mei mag stunten met dit veiligheidseisenpakket, krijgt het voortgezet onderwijs nog een paar weken langer de tijd om organisatorisch alles rond te krijgen om de gewenste veiligheid voor alle leerlingen en onderwijzend en ondersteunend personeel zo optimaal mogelijk te kunnen waarborgen.
 

Anderhalve meter afstand op school: hoe dan?

Iedereen die het protocol heeft ingezien, zal begrijpen dat dit een haast onmogelijke opgave is. Zo moeten leraren en leerlingen te allen tijde anderhalve meter afstand houden van elkaar en moeten leerkrachten erop toezien dat de leerlingen onderling ook deze afstand bewaken. Tafels en stoelen horen uiteraard ook op deze afstand te staan. Er komen vaste looproutes binnen de scholen en er zullen verschillende begin- en eindtijden worden gehanteerd. Vóór en na elke les moeten de leerlingen hun tafel desinfecteren. De pauzes zijn verspreid over de dag, waarbij de leerlingen in het lokaal blijven. Kluisjes mogen niet worden gebruikt en ramen en deuren moeten zoveel mogelijk open blijven staan voor het garanderen van voldoende ventilatie. De overkoepelende vraag van veel onderwijsmensen is na deze uitleg vooral: hoe dan?
 

Blijven schakelen voor een veilige omgeving

Ter verduidelijking wil ik hier aan toevoegen dat we niets anders willen dan onze leerlingen en collega’s weer in goede gezondheid te treffen op school, in real life. Tegelijkertijd zullen we onze flexibiliteit, creativiteit en solidariteit wederom moeten gaan aanspreken om onszelf opnieuw uit te vinden en elkaar op een zo veilig mogelijke manier naar het einde van het schooljaar proberen te begeleiden. Zolang er geen vaccin is, zullen we dan ook moeten blijven schakelen, openstaan voor veranderingen en vernieuwingen in onze levenswijze, op de automatische piloot afstand blijven houden en binnen ons kader moeten functioneren. Het leven zal voorlopig een proefrit blijken én blijven. 
 
Pascal Cuijpers
(Docent VO, publicist en auteur)
 
© Nationale Onderwijsgids / Pascal Cuijpers